Tes wier hoitèèt en moes den tèèt hinne dat de gewoen boereminse he het hoi aafmèède be een zèsie.

Dij zesi woort den daag terveure ierst gehoart op een hoarspeet, da war zjust zoe e klèèn aambeelteke da doaveur diende. Ze klobde daan be den achterkant van nen hoarhamel dij zesie scherp en ternoua woort ze as ze effe gemèèt haan gewet be ne wetstien. Vur te mèèn stonte ze miestal smèreges hul vrug op en zergde da ze int brok warre op moment da het licht woort. Daan zoat den doo nog int groas en sneet het groas het beste en daan war het oog nog nie zoe hiet want asder inne mullert vannen daag nen hektaar of twie most mèèn en de zon scheen op oer knoke dan war da nie vol te hoon. Asder ant mèèn wart en ge ha de pech dader in ne muurzèkenest of in ne wespenest mèède daan hader wat aners anne hand. Ge gonk daan mer stapvoets door noa eleke snee vanne zesie da makde dader ien of twie stappe loater in diè nest stond en daan woorder gebete dor tien muurzèke tegelèèk of woorder gestoke dor een diel wespe zoedader our zesie liet valle en most loepe gen. Tege da de zon goe begos te schijne inne vurmiddag en den onnergrond diè war zoe wa opgedruugd daan most da groas uitien geden wière en da war miestal vrolliewerk en ’t mèèn woort miestal dor de mans geden. Alle twie of drij ure daan most da groas umgedrèèd wière be een hoigritsel en den ieste en den twiede oavend daan schèèrde ze da 10groas terug op rijkes zoeda den doo ter niet te fel zo invalle en kos de volgende mèrege de zon al een tèèteke oppe onnergrond schijne vur da ze da groas terug uitien deen. As ze daan nog nen daag gehoid haan en da groas endige kiere per daag umgedrèèd haan be een gritsel daan woort da groas, da onnertusse bekans hoi gewore war, op heukels gezatte. Da warre klèèn hupkes hoi en den volgende daag woort da wier uitien geden gelek den daag terveure. As het daan nen daag of drij vier goed gedruugd ha daan zatte ze da hoi sjoaves op nen opper. Da warre hul grute heukels op da hoiland en as het daan nog nen daag hul goe wièr war en de zon dij scheen goed woort da nog eens uitien geden zoeda de zon ter goed oan kos en daan woort da be pièrt en keer van ’t veld gevoare. Op dij kèèr haan ze vaveur en vanachter ne botterik sten, da war zoe een hotere staketsel zoeda ze mier hoi koste loaie. Da hoi woort daan ne huis gevoare en inne schuur of op nen hoizoller getast tot inne winter vur daan oanne koi op te voiëre. Vantèèt woort da hoi oog in een hoimèèt getast. Boven op de hoimèèt lete ze daan wa stroi gelek op e stroië daak en doa bovenop lete ze nen riep van een aat kèèrroat vur da stroi op zen plak te hoon. Moe es den tèèt hinne dat in Heusde in terp tegeneuver de kerk nog zoe hoimète stonte. De foto mot genome zen va veuroan op de Koerselse stiewig want op den achtergrond zieder het aat kloester van toen we jonk warre nog sten.

Het is weer hooitijd en waar is de tijd naartoe dat de gewone boerenmensen het hooi afmaaiden met een zeis. Die zeis werd de dag voordien gehoart (scherp geklopt) op een “hoarspeet” (sorry ik ken daar geen A.N.-woord voor). Dat was juist zo een klein aambeeldje dat daarvoor diende. Ze klopten dan met de achterkant van een “hoarhamer” die zeis scherp en nadien werd ze, als ze even gemaaid hadden, gewet met een wetsteen. Om te maaien stonden ze meestal ’s morgens heel vroeg op en zorgden dat ze in ’t broek waren op het ogenblik dat het licht werd. Dan zat de dauw nog in het gras en sneed het gras het beste en dan was het ook nog niet zo heet want als je in het midden van de dag een hectare of twee moest maaien en de zon scheen op uw knoken dan was dat niet vol te houden. Als ge aanhet maaien waart en je had de pech dat je in een mierennest of in een wespennest maaide dan had je wat anders aan de hand. Je ging dan maar stapvoets vooruit na  elke snede van de zeis dat maakte dat je één of twee stappen later in dat nest stond en dan werd je gebeten door wel tien mieren tegelijk of werd je gestoken door een deel wespen zodat je uw zeis liet vallen en moest gaan lopen. Tegen dat de zon goed begon te schijnen in de voormiddag en de ondergrond die was zo wat opgedroogd dan moest dat gras uit elkaar gedaan worden en dat was meestal vrouwenwerk en het maaien werd meestal door de mannen gedaan. Alle twee of drie uren moest dat gras omgedraaidworden met een hooigritsel en de eerste en de tweede avond dan deden ze dat gras terug in rijtjes zodat de dauw er niet te fel zou invallen en kon de volgende morgen de zon al een tijdje op de ondergrond schijnen voor dat ze dat gras opnieuw uit elkaar deden. Als ze dan nog een dag gehooid hadden en dat gras enkele keren per dag omgedraaid hadden met een gritsel dan werd dat gras, dat ondertussen bijna hooi gewor

den was, op “heukels” gezet. Dat waren kleine hoopjes hooi en de volgende dag werd dat weer uit elkaar gedaan zoals de dag voordien. Als het dan een dag of drie-vier goed gedroogd had, dan  zetten ze dat hooi ’s avonds op een “opper”. Dat waren hele grote “heukels” op dat hooiland en als het dan nog een dag heel goed weer was en de zon scheen goed werd dat nog eens uit elkaar gedaan zodat de zon er goed aan kon en dan werd dat met paard en kar van het veld gevaren. Opdie kar hadden ze aan de voorzijde en aan de achterzijde een “botterik” staan, dat was zo een houten staketsel zodat ze meer hooi konden laden. Dat hooi werd dan naar huis gevaren en in een schuur of op een hooizolder getast tot in de winter om dan aan de koeien te voederen. Soms werd dat hooi ook in een hooimijt getast. Boven op de hooimijt legde ze dan stro zoals op een strooien dak en daar bovenop legden ze een “riep” van een oud karwiel om dat stro op zijn plaats te houden. (Een “riep” is de buitenste metalen ring van een houten karwiel.) Waar is de tijd naartoe dat in Heusden in het dorp tegenover de kerk nog zo hooimijten stonden. De foto moet genomen zijn vooraan op de Koerselsesteenweg want op de achtergrond zie je het oud klooster van toen we jong waren nog staan.

Wigo